Uluslararası Tır Şoförü Olmak için Gerekenler

Günümüzde farklı lojistik türleri bulunsa da tırlar ile yapılan taşımacılık hala ithalat ve ihracatın en sık tercih edilen taşımacılık yöntemidir. Gümrük Birliği’ne taraf olunması ile birlikte taşımacılık alanına gelen yeni kurallar ile birlikte tır şoförleri ve kullanılan tırlardan istenilen belgeler ve karşılanması gereken şartlar da artış gösteriyor. Malların Serbest Dolaşımı çerçevesinde Avrupa Birliği’nin standartlarını karşılamak için gereken bu belgeler hem tır şoförü olmak isteyen kişileri hem de uluslararası taşımacılık yapan firmaları yakından ilgileniyor. Peki, uluslararası tır şoförü olmak için gerekenler nelerdir ve tır şoförleri hangi şartları karşılamalıdır?

Uluslararası Tır Şoförü

Uluslararası tır şoförü olabilmek için kişilerin belirli bir eğitimden geçmiş olması ve kendisinden istenilen yetkinlikleri sağlaması gereklidir. Uluslararası tır şoförü olabilmek için kişilerin farklı birkaç belgeye sahip olması gereklidir. Yerine getirilmesi gereken en temel şartlar ise şu şekilde ifade edilebilir:

  • 21 yaşını doldurmak,
  • C sınıfı ehliyet sahibi olmak (C sınıfı ehliyet alabilmek için B sınıfı ehliyete sahip olunmalıdır),
  • En az ilkokul mezunu olmak,
  • Uluslararası tır şoförü olabilmek için gereken sağlık kontrollerinden başarı ile geçmek,
  • Sabıka kaydının olmaması.

Yukarıda verilen şartlar temel olarak uluslararası tır şoförü olabilmek için kişilerin sahip olması gereken özelliklerdir. Her ne kadar farklı şartlar aranıyor olsa da kişilerin ek olarak alması gereken tek belge C sınıfı ehliyettir. Sabıka kaydı bulunmayan, gerekli sağlık durumuna sahip, 21 yaş üstü ve en az ilk okul mezunu her birey, C sınıfı ehliyeti olması halinde tır şoförü olabilir. Bu nedenle uluslararası tır şoförü olabilmek için kişilerin ek olarak alması gereken tek belge C sınıfı ehliyettir. Her ne kadar araç şoförlerinin tır şoförü olabilmek için şartları yerine getirmesi gerekiyor olsa da, kullanılan aracın uluslararası sınırlara taşımacılık yapabilmesi için de çeşitli evraklara ihtiyacı vardır. 

Uluslararası Tır Şoförü Nasıl Olunur?

Uluslararası tır şoförü olmak isteyen bireylerin, en az C sınıfı ehliyete sahip olması gereklidir. Ancak D sınıfı ehliyet ile de tır şoförlüğü yapılabilir. C sınıfı ehliyet ve C sınıfı ehliyet için başvuru yapacak kişilerden istenilen yeterlilik ve belgeler ise şu şekilde ifade edilebilir:

  • C1 sınıfı ehliyet, 3.500 kg ile 7.500 kg arasındaki kamyon ve çekici kullanabilmek için alınması gereken ehliyet türüdür. C1E sınıfı sürücü belgesi ise C1 sınıfına ek olarak bu araçlara 750 kg’a kadar takılan römork ya da yarı römork sisteminden oluşan araçları kullanabilmek için alınması gereken ehliyet türüdür. C sınıfı ehliyet, genel olarak ağırlık limiti olmadan kamyon ve çekicilerin kullanılabilmesi için edinilmesi gereken ehliyettir. CE sınıfı sürücü belgesi ise C sınıfı ehliyet türünün en üst seviyesidir. Araçlara takılan 750 kg’ın üzerindeki römork ya da yarı römorktan oluşan araçların da kullanılabilmesine imkan sağlar. Başka bir deyişle CE sınıfı ehliyet, tır şoförü olmak isteyen kişilerin sahip olması gereken ehliyet türüdür. 
  • CE sınıfı ehliyet için başvuru yapacak kişilerin, en az C sınıfı ehliyete sahip olması gereklidir. C sınıfı ehliyet başvurusu yapmak için ise minimum B sınıfı ehliyete sahip olmak gerekir. Bu nedenle tır şoförü olmak isteyen kişilerin öncelikle B sınıfı ehliyet alması, ardından sırası ile C ve CE sınıfı ehliyet başvurusu yapması gereklidir. CE sınıfı ehliyet alabilmek için en az 21 yaşında olunması gereklidir. Kendi sınıfının en kapsamlı ehliyeti olan CE sınıfı ehliyete sahip kişiler, M, B, C ve F sınıfı tüm araçları kullanma hakkına sahiptir. Tır şoförü olabilmek için ise CE sınıfı sürücü belgesi almak şarttır. 

CE Sınıfı Ehliyet Almak İçin Hangi Belgeler Gereklidir?

Eski ehliyet sisteminde, daha önceden hiç ehliyeti olmayan kişiler de direkt olarak sınava girerek CE sürücü belgesi için başvuru yapabiliyordu. Ancak yeni sisteme geçilmesi ile birlikte CE sınıfı sürücü belgesi başvuruları için gereken şartlar da arttırıldı. Bu nedenle günümüzde CE sınıfı ehliyet alabilmek için kişilerin öncelikle B sınıfı, ardından C sınıfı ehliyet alması ve bunun ardından CE sınıfı ehliyet alması gerekiyor. Günümüzde sadece C sınıfı ehliyet sahipleri CE sınıfı ehliyet sınavı için başvuru yapabiliyor. CE sınıfı ehliyet sınavı başvurusu sırasında teslim edilmesi gereken belgeler ise genel olarak şu şekildedir:

  • Kimlik Fotokopisi: T.C. kimliğinin ön ve arka yüzünün fotokopisi, kimlik numarası görülecek şekilde çekilmelidir.
  • Fotoğraf: Yeni sisteme geçiş ile birlikte kişilerin 10 adet biyometrik fotoğraf ibraz etmesi gereklidir. Fotoğrafların her biri yönetmeliklere uygun açı, ışık ve boyutlandırma ile çekilmelidir.
  • Sabıka Kaydı: CE sınıfı sürücü belgesi için başvuru yapacak kişilerin, sabıka kaydı olmadığını belirten evrakları sınav başvurusu sırasında teslim etmesi gereklidir. Bu belgeler e-Devlet üzerinden ya da Adliye’den alınmalıdır.
  • Öğrenci Belgesi ya da Diploma: CE sınıfı sürücü belgesi sınav başvurusu için kişilerin en az ilkokul mezunu olması ya da okuryazarlık belgesine sahip olması gereklidir. Öğrenim görmeye devam eden kişiler sınav başvurusu yapacak ise öğrenci belgesinin aslını sınav başvurusunda kullanabilir.
  • Sağlık Raporu: CE sürücü belgesi sınavı için başvuru yapacak kişinin ağır vasıta kullanabilmesini engelleyecek herhangi bir özrünün bulunmaması gereklidir. Bunu gösteren sağlık raporunun ise devlet hastaneleri ya da özel sağlık kuruluşlarından alınması gereklidir. Sağlık raporu alınırken şablon üzerindeki ikinci grup ehliyet kısmı doldurulmalıdır.
  • Önceki Ehliyet Belgesi: CE sınıfı sürücü belgesi almak için öncelikle kişinin C sınıfı ehliyet sahibi olması gereklidir. Bu nedenle CE sınıfı ehliyet sınavı başvurularında kişinin C sınıfı ehliyetini de yanında getirmesi gerekir. C sınıfı ehliyeti bulunmayan kişilerin CE sınıfı ehliyet için başvurması mümkün değildir. 
  • İkametgah Adresi: Kişinin bağlı olduğu adrese göre ilgili muhtarlıktan ya da direkt olarak e-Devlet’ten ikametgah belgesi alması gereklidir.

CE Sınıfı Sürücü Belgesi Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Uluslararası tır taşımacılığı yapmak isteyen kişilerin, kendisinden istenilen tüm şartları yerine getirmesi ve en az CE sınıfı sürücü belgesine sahip olması gereklidir. Bununla birlikte ilk kez CE sınıfı ehliyet alacak kişilerin, sınav süreci ile ilgili dikkat etmesi gereken birkaç farklı nokta bulunuyor. Doğru yapılmayan sınav başvurularının yanı sıra sınav esnasında başarısız olma gibi durumlarda, CE sınıfı sürücü belgelerine çeşitli kısıtlamalar getirilmektedir. Uluslararası tır taşımacılığı yapmak için CE sürücü belgesi alacak kişilerin dikkat etmesi gerekenler genel olarak şu şekilde ifade edilebilir:

  • CE sınıfı sürücü belgesi sınavına her birey en fazla 4 kez katılabilir. Bu sınavlarda başarısız olmak, kişinin sahip olduğu hakkın azalmasına neden olacağı gibi direkt olarak sınava girmemek de kişinin başarısız sayılmasına neden olacaktır. 
  • CE sınıfı sürücü belgesi direksiyon sınavında 4 kez başarısız olan kişilerin kayıt yenileme ücretini tekrar ödemesi gereklidir. Kaydın yenilenmesi ile birlikte bu kişiler tekrardan 4 kez sınava girme hakkı kazanır. Ancak kayıt yenileme ile birlikte 4 kez daha sınava girmeye hak kazanan adayların, tüm haklarında tekrar başarısız olması halinde sınava tekrar girme şansı bulunmuyor. Bu nedenle kayıt yenileme ile birlikte kişilerin CE sınıfı sürücü belgesi almak için sınava toplamda 8 kez girme hakkı bulunuyor. 
Önerilen