Taşımacılıkta Ardiyenin Önemi

Özellikle dış ticaret sektöründe hizmet veren firmaları ilgilendiren ardiye, genel olarak ticaret eşyalarının gümrüklerde saklandığı depo ya da yerlere verilen isimdir. Ardiye ücretleri her gümrük işletmesinde verilen hizmetlere göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle ardiye fiyatları için öncelikle ilgili gümrük işletmesinden detaylı bilgi alınması gereklidir. Peki, ardiye nedir ve ardiyeler hangi amaçlar ile kullanılabilir?

Ardiye Nedir?

Ardiyeler, genel olarak bakıldığında gümrük işletmelerinde bulunan eşyaların depolandığı yer ya da depo olarak bilinmektedir. Bu eşyaların gümrüklerde bulunan ardiyelerde depolanması için ürünlerin ağırlıkları, depolama şekli ve gün sayısına göre çeşitli fiyatlandırmaları bulunmaktadır. Ardiye hizmetleri, konteyner ya da çeşitli kutularda tutulan ürünler için verilebileceği gibi aynı zamanda açık olarak bulunan dökme ürünlere de verilmektedir. Çeşitli ardiye hizmetlerine bağlı olarak açık ya da kapalı sahalarda bulunan ardiyeler kullanılmaktadır.

Ardiyelerde yapılan fiyatlandırmalar ise çeşitli kriterlere dayandırılır. Ardiyelerin kullanıldığı gün sayısı, ürünlerin tüm saklama koşulları, ardiyede verilen ek hizmet ve özellikler fiyatları etkileyen en temel unsurlar arasında yer alır. Bu nedenle ardiyede saklanması gereken eşyanın tüm saklama koşulları önceden belirlenerek buna uygun ardiye fiyatlandırması hesaplanmalıdır. Ardiyelerde uygulanan fiyatlar verilen hizmetlere göre değişebileceği gibi aynı zamanda ardiyenin bulunduğu gümrük işletmesine göre de değişmektedir.

Ardiye Ne Demektir?

‘’Ardiye ne demektir?’’ sorusunun en temel yanıtı, gümrük sahalarına giriş yapan ürünlerin gümrükten çıkışının yapılana kadar depolandığı üzeri açık ya da kapalı alanlara verilen isimdir. Ardiyeler bu alanlarda depolanması gereken ürünlerin özelliklerine göre üzeri açık ya da kapalı olarak tasarlanmaktadır.

Üzeri açık ardiyeler genellikle gemilerden konteyner halinde indirilen ya da kendi paletlerinde koli veya paket içerisinde bulunan, dış etkenlerden etkilenmeyen ürünlerin depolanmasında tercih edilmektedir. Bununla birlikte çevre koşullarına karşı daha hassas ürünlerin depolanmasında ise çevresi ve üzeri kapalı, depo tarzındaki ardiyeler tercih edilmektedir. Ürün depolama ve gümrük işlemlerinde ardiyenin yanı sıra çeşitli terimler ve hizmetler de kullanılmaktadır. Bu terimlerin tamamına hâkim olmak, nakliyat ve depolama işlemlerinde ürünlerin direkt olarak ihtiyacı olan hizmetin alınmasına ve fazladan maliyetleri ortadan kalkmasını sağlamak için önemlidir. Genel olarak dış ticaret sektöründe genel olarak bilinmesi gereken ifadeler;

  • Ardiye: Gümrük işletmesi bünyesinde bulunan ve denetimi bu işletmeye ait olan depolama birimleridir. Ardiyelerde genel olarak konteynerlerin depolanması tercih edilir. Ardiyeler genellikle çevresi açık alanlarda bulunur ve direkt olarak gemiden indirilen konteyner şeklindeki yük ve eşyalar ardiyelere yönlendirilerek burada depolanır.
  • Antrepo: Ardiyelere kıyasla daha hassas ürünlerin depolanmasında kullanılır. Antrepoların çevresi genellikle içerisinde saklanan ürünleri çeşitli dış etkenlere ve hava koşullarına karşı korumak için kapalıdır. Üstten ve yandan kapalı olan antrepolarda hassas ürünlerin depolaması gerçekleştirilir. Gümrük işletmesinde verilen ek hizmetlere göre soğutucu ya da dondurucu haznesi bulunan antrepolar da kullanılmaktadır.
  • Konteyner Depolama Alanı: Eşya nakliyatında kullanılan konteynerlerin dolu ya da boş olarak gümrük işletmelerinde depolandığı alanlara verilen isimdir.
  • Konteyner Yük İstasyonu: Konteynerler içerisinde gümrüğe giriş yapan eşyaların gümrük işletmesi tarafından kanunlar çerçevesinde muayenelerinin yapıldığı alandır. Bu bölgede konteyner içerisinde bulunan ürünlere gerekli olan tüm denetleme ve muayeneler gerçekleştirilerek ürünlerin belgelerde yazan bilgiler ile uyuşup uyuşmadığı kontrol edilir.
  • Serbest Süre (Ücretsiz Süre): Konteyner ya da çeşitli taşıma birimleri ile gümrük işletmesine giriş yapan eşyaların depolanması için işletme tarafından ücret alınmayacağı süreyi ifade etmek için kullanılır.

Ardiye Ücretleri

Gümrük işletmelerinde ülkemizde ardiye ve demuraj ücretleri temel olarak ardiye ücretleri adı altında birleştirilmiştir. Bu nedenle ardiye ve demuraj arasındaki kavram farklılığı ve ödeme planlaması da ortadan kaldırılmaktadır.

Ardiye ücretleri hesaplanırken öncelikle firmaların kendilerine verilen ücretsiz süreyi göz önünde bulundurması gerekir. Uluslararası alanda Free Day olarak bilinen ücretsiz süre kavramı, konteyner olarak depolanan eşyaların gümrük işletmesine giriş yaptıktan sonra ücretsiz olarak depolanabileceği gün sayısını ifade etmektedir. Farklı liman ve gümrük işletmelerinde eşyaların gümrük içerisinde ücretsiz süre kapsamında değerlendirildiği süreler de değişiklik göstermektedir. Nakliye ve gemi trafiğinin standartların üzerinde olduğu gümrük işletmelerinde genellikle ücretsiz süre yaklaşık olarak 5 gün civarındadır. Ancak bu süre farklı gümrük işletmelerinde 10 güne kadar çıkmaktadır.

Gümrüğe indirilen ve depolama alanına transfer edilen konteynerler için kendisine verilen ücretsiz sürenin bitmesine rağmen eşyalar hala gümrük içerisinde bulunuyor ise bu noktada devreye ardiye ücretleri girmektedir. Ardiye ücretleri belirlenirken genellikle gümrük işletmeleri eşyaların depolandığı konteynerlerin kapasitelerini göz önüne almaktadır. Konteyner boyutlarında kullanılan standartlar ise genellikle 20’, 40’ ve 40’ üzeri olmak üzere üç farklı kategoride incelenmektedir. Her konteyner kapasitesi için günlük ve haftalık olarak fiyatlar değişiklik göstermektedir.

Türkiye sınırları içerisinde hizmet veren gümrük ve liman işletmelerinde genellikle Reefer yüklemelerinde serbest süre uygulaması kullanılmamaktadır. Bu nedenle ürünlerin yükleme ya da gemiden indirilmesinde Reefer yükleme yapılması gerekiyor ise bu konteynerlerin serbest süre uygulamasından yararlanmayacağını önceden planlamak, hesapta olmayan ödemelerin önüne geçilmesini sağlayacaktır. Reefer yüklemeleri yapılan yüklerde liman işletmesi tarafından yansıtılan tüm ardiye ücretleri direkt olarak ihracatçı firmaya yansıtılır. Bu nedenle ürünlerin yüklemesinde reefer yüklemesi yapılması gerekiyor ise mümkün olduğu kadar geminin kalkış tarihine yakın zamanlarda gerçekleştirilmelidir. Böylece reefer yüklemesi öncesinde konteyner içerisinde depolanan ürünler için mümkün olduğu kadar serbest süre kullanılmaktadır.

Ardiye ile Demuraj Arasındaki Fark Nedir?

Ardiye genel olarak gümrüğe girişi yapılan eşyaların, serbest süre dahil gümrükten ayrılana kadar depolandığı bölgeye verilen isimdir. Ardiye içerisine nakliyesi gerçekleştirilen tüm eşyalar öncelikle kendilerine verilen serbest süre tamamlanana kadar bu bölgelerde ücretsiz şekilde depolanmaktadır. Serbest sürenin bitmesi ile birlikte eşyaların ardiye içerisinde depolanmasına devam edilmesi için ise ardiye ücretleri ödenmesi gereklidir.

Gemiden indirilen tüm eşyalar için indirme tamamlandıktan hemen sonra serbest süre başlamaktadır. Serbest süre içerisinde bu bölgelerde depolanan ya da transfere hazırlanan eşyalar için herhangi bir ücret ödenmesine gerekmez. Ancak eşyaların depolanması için eşya sahibi kişi ya da firmaya verilen serbest sürenin dolması ile birlikte bu eşyalar için ödeme yapılması gerekir. Ardiye içerisinde depolanan ürünlerin serbest sürenin üzerinde depolanması sonucunda oluşan masraflara ise demuraj masrafı adı verilmektedir. Liman sınırları içerisinde serbest süreden daha fazla süre boyunca tutulan ürünler için gümrük ya da liman işletmesine demuraj masrafı ödenmesi gerekir. Nakliyat firmaları tarafından ise bu demuraj masrafları genellikle alıcı firmaya faturalandırılmaktadır. Bununla birlikte eşyaların liman dışında serbest sürenin dışında depolanması ile Detention ücretleri ödenmektedir. Liman sınırından çıkışı gerçekleşen ürünlerin henüz gümrükten çıkmaması durumunda ise her gün ürünler için detention masrafları ödenmelidir. Türkiye’de ise demuraj ve detention masrafları tek bir fatura olarak demuraj adı altında alınmaktadır. Demuraj masrafları çeşitli istisna durumlar haricinde genellikle liman ya da gümrük işletmesi tarafından nakliye firmasına faturalandırılmaktadır. Bu faturalar ise nakliye firmaları tarafından eşyaların sahibi olan firma ya da kişiye faturalandırılır.

Önerilen