Konteyner Yüklerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Özellikle denizyolu taşımacılığının en önemli araçlarından birisi olan konteynerler, oldukça yüksek kapasiteli mal ve eşyaların bir arada taşınması için kullanılmaktadır. Taşımacılık işlemlerinde firmaların ödemesi gereken toplam taşımacılık masrafları, konteyner alanı ile direkt olarak ilişkilidir. Bu nedenle taşımacılık sırasında ne kadar az konteyner kullanılır ise taşımacılık masrafları da o kadar düşüş gösterecektir. Hem taşımacılık masraflarının azalması hem de konteyner içerisindeki ürünlerin yerleştirilmesi ve boşaltılması işlemlerinde zaman tasarrufu elde edilmesi için konteyner yüklerken dikkat edilmesi gereken çeşitli detaylar bulunuyor. Bununla birlikte konteynerlerin gemi ya da diğer taşıma araçlarına yüklenirken de çeşitli güvenlik önlemlerinin alınması gerekiyor. Peki, konteyner yükleme çeşitleri nelerdir ve bu yüklemeler sırasında dikkat edilmesi gereken detaylar nelerdir?

Konteyner İstifleme ve Yükleme

Konteyner istiflemesi genel olarak bakıldığında, taşınması gereken yüklerin konteyner içerisine uygun şekilde istiflenmesi ya da yüklenmesi anlamında kullanılmaktadır. Bu işlemler, yüklü haldeki konteynerlerin gemi ya da diğer taşıma araçlarına yüklenmesinden ziyade, boş olan konteynerlerin içerisine yüklerin yerleştirilmesi anlamına gelmektedir. Farklı yüklerin bir araya getirilmesi ile oluşturulan ürün topluluğuna istif adı verilmektedir. Parsiyel taşımacılıkta farklı yükler kullanılarak oluşturulan konteynerler ya da yük toplulukları istif olarak adlandırılmaktadır. 

Konteyner istifleme ve yükleme işlemlerinde, konteyner içerisinde bulunan yüklerin daha güvenli şekilde taşınabilmesi için çeşitli güvenlik önlemleri alınmalıdır. Temel olarak, konteyner içerisindeki istiflenen malların konteyner içerisinde sabit şekilde kalması gereklidir. Bu nedenle istifler, konteyner zemini ile birlikte yan ve arka taraflara sabitlenmelidir. Böylece taşıma sırasında oluşabilecek tüm sarsılma ve benzeri durumlara karşı da önlem alınmaktadır. İstiflerin konteyner içerisine sabitlenmesi için ise genelde halat, paket ya da benzeri sistemler tercih edilmektedir. İstiflerin sabitlenmesinin yanı sıra konteyner içerisine istiflerin rahat şekilde yüklenmesi ve varış limanında boşaltılabilmesi için konteyner kapaklarının rahat kapanması gereklidir. Yük dağılımı ve eşya dizilimi, konteynerin rahat şekilde yükleme ve boşaltma yapmasına imkan sağlamalıdır. 

Konteyner Yükleme Çeşitleri

Konteyner içerisine istiflerin ya da eşyaların yüklenmesi sırasında, bu eşyaların kendi ihtiyaçları göz önünde bulundurularak buna uygun yükleme çeşidinin seçilmesi gereklidir. Konteyner içerisine yüklenen tüm eşyaların, farklı istifleme yöntemi bulunmaktadır. Eşyalar genellikle konteyner içerisinde daha güvenli şekilde taşıma yapılabilmesi için paket, kutu ya da streç film gibi yöntemler ile yüklenmektedir. Bununla birlikte yüklenen malların ihtiyaçlarına göre varil, sandık ya da torba gibi farklı yükleme yöntemleri de tercih edilmektedir. Konteyner yükleme çeşitleri ise genel olarak şu şekilde ifade edilebilir:

  • Kutu ve Karton ile Yükleme: Lojistik işlemlerinde konteyner yüklemelerde en çok tercih edilen yöntemlerden bir tanesi malların kutu ya da karton içerisine yerleştirildikten sonra konteynerlere istiflenmesidir. Kutular, gümrüklü ya da gümrüksüz işlemlerde konteyner içerisinde yer alan eşyaların korunmasını sağlayarak taşıma sırasında zarar görmelerini engellemek için kullanılmaktadır. Taşınan eşyaların daha güvenli bir ortamda transfer edilmesi için bu kutuların içerisinde köpük ya da kağıt gibi ek koruyucu malzemeler de yerleştirilmektedir. 
  • Paket ile Yükleme: Ürün boyutlarına uygun şekillerde yapılan paketlemeler, hem ürünlerin konteyner içerisinde daha az hareket etmesini hem de bu ürünlerin ortam şartlarından minimum seviyede etkilenmesini sağlar. Bu nedenle günümüzün en çok tercih edilen konteyner yükleme yöntemlerinden birisi de paket yüklemedir. 
  • Varil ile Yükleme: Variller, sıvı ya da yarı sıvı akışkan malzemelerin taşınmasında kullanılan yükleme yöntemidir. ADR grubunda yer alan sıvı maddelerin taşınması için bu maddeler önce varil içerisine yerleştirilir ve bunun ardından variller bir arada istiflenerek konteynerlerin içerisine yerleştirilir. Konteyner içerisinde bulunan varillerin dik şekilde yüklenmesi ve kapak kısımlarının açılmaması için çeşitli önlemler alınmalıdır. 
  • Sandık ile Yükleme: Genellikle konteyner içerisinde taşınacak olan mallara özel olarak üretilen sandıklar, daha değerli malların taşınmasında tercih edilmektedir. Taşınacak mallara özel olarak üretilmeleri nedeni ile standart yükleme ve taşıma yöntemlerine kıyasla yüksek maliyetlere sahiptir. Sandıklar, farklı boyut, renk ve malzemeler kullanılarak tasarlanmaktadır. Bu sayede direkt olarak taşınan malların ihtiyaçları da karşılanmaktadır. Yükleme sırasında sandıkların daha güvenilir şekilde istiflenmesi için sandıklar da konteyner içerisine ve diğer sandıklara sabitlenmelidir. 

Konteyner Yükleme Sırasında Kullanılan Malzemeler

Konteyner yüklemesi yapılırken, taşınan yükün türüne ve içeriğine göre yükleme sırasında kullanılan yöntemler ve malzemeler değişiklik göstermektedir. Yüklerin taşıma sırasında minimum düzeyde sarsılması ve zarar görmemesi için taşıma sırasında gereken önlemlerin alındığından emin olunmalıdır. Uluslararası taşımacılık işlemlerinde yükleme sırasında genellikle çelik profil, levha, boru ya da benzeri yapılar kullanılmaktadır. Bu yapıların tamamı, uluslararası standartlar çerçevesinde üretilmektedir. Bununla birlikte ürünlerin paketlenmesi ve yüklemesi sırasında istiflerin dağılmaması için Stretch Wrap adı verilen streç filmler kullanılmaktadır. Aynı zamanda konteynerlere yükleme sırasında yüklerin hasar görmemesi için zincir, astar, halat ve farklı ambalajlar ile birlikte rampa, forklift, tır ve benzeri araçlar da kullanılmaktadır. Yükleme yöntemleri ile benzer şekilde, yükleme sırasında malların daha güvenli şekilde taşınması ya da yüklenmesi için çeşitli malzemeler de kullanılmaktadır. Bu malzemeler kısaca şu şekilde ifade edilebilir:

Streç Film: Streç film, uluslararası lojistik sektöründe en sık kullanılan kaplama malzemelerinden biridir. Konteyner içerisinde yerleştirilecek olan malların her biri öncelikle kendi paket türüne bağlı olarak bir araya getirilir ve bunun ardından uygun boyutlarda tercih edilen streç film ruloları ile sarma işlemi gerçekleştirilir. Streç filme sarma makine ile yapılabileceği gibi el ile de yapılabilir. Streç film hem malların konteyner içerisinde daha az hareket etmesini hem de taşıma sırasında ortam etkilerini azaltmak için tercih edilmektedir.

Rulo: Rulo yükleme yöntemi, genellikle halı ve benzeri rulo halinde taşınabilecek yüklerin transferi için kullanılmaktadır. Halı, kilim ve benzeri mallar için genellikle rulo ile taşıma tercih edilmektedir. Rulo haline getirilen ve bu şekilde paketlenen mallar, konteyner içerisine boyutlarına göre dik ya da yatar şekilde yüklenebilir. Rulo yönteminde genellikle matbaa kağıtları ile sarma, streç film ya da çeşitli inşaat malzemeleri kullanılmaktadır. 

Astar: Tahıl ve benzeri malların taşınması için genellikle astarlar tercih edilmektedir. Taşıma kesesine benzer bir şekilde kullanılan astarlar, taşınan yükün türüne bağlı olarak yırtılmayacak malzemelerden üretilmektedir. Kullanılan astarlar genellikle ortam şartlarına karşı dayanıklı değildir. Bu nedenle konteyner içerisinde nem yaratabilecek sıvı ve benzeri yükler de bulunuyor ise buna karşı gerekli önlemlerin alınması gerekir. 

Konteyner Yükleme Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Konteynerler ile yapılan yük taşımacılığında, oluşabilecek kaza ve ürün zedelenmelerine karşı alınan önlemler hem taşıyıcı hem de ithalatçı ve ihracatçı firmaların ilerleyen dönemlerde zarar görmesini engellemektedir. Parsiyel taşımacılık işlemlerinde konteyner yüklemeleri, ürün konşimentosu üzerinde belirtilen sıra ve düzen ile gerçekleşmelidir. Bu şekilde yapılan yüklemeler, ürünlerin gümrük işlemlerinin daha kısa süre içerisinde tamamlanmasını sağlar. Parsiyel ve komple taşımacılık işlemlerinin her birinde ise konteyner içerisine yerleştirilen malların ağırlıkları konteynere eşit şekilde bölünmelidir. Böylece taşıma sırasında homojen olmayan yük dağılımından kaynaklanan kazaların önüne geçilmektedir. Kırılma riski bulunan mallar ise konteyner içerisinde ağırlık baskısı bulunmayan bölgelere yerleştirilmelidir. 

Konteyner içerisine yerleştirilen malların ADR yönetmeliği kapsamına girmesi halinde ise bu ürünlerin konteyner içerisine yerleştirilmesi sırasında halat ya da çeşitli lashing sistemleri kullanılmalıdır. Belirtilen standartları karşılamayan taşımacılık işlemlerinde hem yükler daha güvensiz bir ortamda taşınır hem de yönetmelikler çerçevesinde bu taşıma işlemine çeşitli ceza işlemleri uygulanabilir. Konteyner içerisine mal yüklemesi tamamlandıktan sonra ise konteyner kapağı mühürlenmeli ve sadece resmi kurum ya da kişiler tarafından tekrar açılmalıdır. 

Önerilen