Enerji Lojistiği Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Teknolojinin gelişmesi ile birlikte lojistik sektörünün değişen ihtiyaçlarını karşılamak için ortaya çıkan enerji lojistiği, taşıma ve depolama hizmetlerinde birçok firmanın ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlıyor. Enerji lojistiğinde direkt olarak firmaların ve ülkelerin ihtiyaç duyduğu birinci derece enerji kaynaklarının taşıması gerçekleştirilebileceği gibi aynı zamanda sürdürülebilir enerji kaynaklarının üretim parçalarının taşımaları da enerji lojistiği kapsamında gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle enerji lojistiği, günümüz teknolojisinde büyük bir yer kaplıyor. Peki, enerji lojistiği nedir ve enerji taşımacılığının önemi nedir?

Enerji Taşımacılığı

Gelişen teknoloji ile birlikte artık günümüzde farklı enerji kaynakları kullanılıyor. Bu enerji kaynaklarının hem elde edilmesi hem de üretildikleri tesisten, kullanıcılara transfer edilmesine kadar olan bütün süreç ise enerji taşımacılığı kapsamında değerlendirilmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının üretilmesi için kullanılan geniş çaplı araçların transferinden, bu işlemler ile birlikte elde edilen elektrik enerjisinin pil ve batarya gibi araçlara yüklenmesi ya da direkt olarak kablolar ile transfer edilmesi sürecinin tamamı enerji taşımacılığı olarak nitelendirilmektedir. Enerji taşımacılığı, günümüzün en büyük ihtiyaçlarının başında gelen enerji ihtiyacını, çok daha hızlı, güvenilir ve uygun fiyatlar ile karşılamayı amaçlamaktadır. 

Tüm lojistik işlemlerinde olduğu gibi enerji lojistiğinde de firmaların önceden planlamalar yapması ve buna uygun hareket etmesi gereklidir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının elde edilmesi için kullanılan geniş çaplı araçların, planlanan bölgeye transfer edilmesi sürecinde karşılaşılabilecek tüm engeller önceden planlanarak bu engellerin önüne geçilmesi oldukça önemlidir. Aynı zamanda elde edilen enerjinin hangi yollar ile transfer edilmesi ya da depolanması gerektiği de planlanarak, firmaların transfer ve depolama masraflarının azalması sağlanmalıdır. Enerji taşımacılığı içerisinde yer alan tüm işlemler, enerji lojistiği çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.

Enerji Lojistiği Nedir?

Enerji lojistiği genel olarak bakıldığında daha karmaşık ve dikkat gerektiren yüklerin taşınması anlamında kullanılmaktadır. Petrol ve benzeri enerji kaynaklarının transfer edilmesi, direkt olarak enerji lojistiğinin kapsamına girmektedir. Bununla birlikte rüzgar türbinleri gibi sürdürülebilir enerji kaynaklarının üretimi için kullanılan yüklerin depolanması ve taşınması da enerji lojistiği kapsamına girmektedir. Rüzgar türbinleri gibi genellikle 60 metreden uzun yüklerin taşınması, standart lojistik yöntemleri ile mümkün değildir. Bu nedenle taşımacılık için çok daha kapsamlı planlamalar ve araçlar gereklidir. Büyük parçalı yüklerin taşınması için genellikle yüksek kapasiteli vinçler ve özel yardımcı malzemeler kullanılmaktadır. Aynı zamanda bu yüklerin depolanması da genellikle yük ihtiyaçlarına göre açık ya da kapalı depolarda gerçekleşmektedir. 

Enerji lojistiği genel olarak yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji kaynaklarının lojistiği olmak üzere 2 ana kategoriye ayrılmaktadır. Yenilenebilir enerji lojistiği genel olarak; bioenerji, güneş enerjisi, rüzgar enerjisi, hidroelektrik ve benzeri tükenmeyen enerji kaynaklarının lojistik işlemlerini kapsamaktadır. Yenilenemeyen enerji kaynaklarının lojistik işlemleri ise genellikle doğalgaz, petrol, kömür ve nükleer enerji gibi enerji kaynaklarının lojistiğini kapsar. Ham petrolün kaynaktan çıkarıldıktan sonra işlenmek üzere ilgili tesislere transfer edilmesi, işlenen petrolün ise sonraki proseslere sevk edilmesi, depolanması ya da direkt olarak alıcı kişi ya da firmalara teslim edilmesi gibi işlemler de enerji lojistiği kapsamına girmektedir. 

Enerji Lojistiği Kapsamı

Enerji lojistiği her ne kadar sadece enerji kaynaklarının transfer, depolama ve benzeri lojistik işlemlerini kapsıyor gibi görünse de, bu kaynakların elde edilmesi için kullanılan tüm aletlerin lojistik işlemleri de enerji lojistiği kapsamına girmektedir. Petrol ve doğalgaz gibi yenilenemez enerji kaynaklarının çıkarılması, transfer edilmesi ve depolanması gibi işlemler enerji lojistiği kapsamı içerisinde yer almaktadır. Doğalgazın çıkarıldıktan sonra çeşitli hatlar ya da benzeri taşımacılık yöntemleri ile transfer edilmesi ya da çıkarıldıktan sonra uygun koşullarda saklanması gibi tüm detaylar enerji lojistiği içerisinde yer almaktadır. 

Yenilenebilir enerji kaynaklarının lojistik işlemleri ise genellikle bu kaynakların elde edildikten sonra depolanması ile ilgilenmektedir. Güneş enerjisi, termal enerji ya da rüzgar enerjisi gibi farklı yöntemler ile elde edilen elektrik enerjisi genellikle ulaşması gereken bölgelere kablo ile transfer edilmektedir. Ancak geniş çaplı bataryalar kullanılarak da bu elektrik enerjisi depolanmakta, farklı kullanım alanları için depolanmaktadır. Elektrik enerjisinin elde edilmesinin ardından pil ve bataryalara doldurulması ve bu ürünlerin depolanması da enerji lojistiğinin kapsamında yer almaktadır. Çevre kirliliği bakımından daha düşük zararlarının yanı sıra firma ve kullanıcılara çeşitli fiyat avantajları da sunan yenilenebilir enerji kaynaklarının depolama ve dağıtım işlemlerinde profesyonel adımlar atılması, firmaların transfer masraflarının da düşmesini sağlamaktadır. Firmanın kendi birimleri arasındaki iletişim kopuklukları, envanter stoklarının düzgün belirlenememesi ya da ürünlerin transferinde uygun rotaların belirlenememesi gibi sorunlar yaratabiliyor. Bu gibi sorunların önüne geçmek için ise lojistik işlemlerinde mümkün olduğu kadar teknolojiyi kullanarak güçlü bir iletişim ağı kurulması gerekiyor. Aynı zamanda akıllı sistemler yardımı ile oluşturulan lojistik ağları, enerji kaynaklarının dağıtımı sırasında da firmalara çeşitli avantajlar sunuyor. 

Enerji lojistiği kapsamında değerlendirilen bir diğer işlem ise yenilenebilir ya da yenilenemez enerji kaynaklarının elde edilmesi için gereken tüm araç ve eşyaların tedarik edilmesi ve bölgeye transfer edilmesidir. Her ne kadar güneş enerjisi üretmek için kullanılan paneller çoğu zaman daha kolay taşınabilir boyutlara sahip olsa da petrol ya da rüzgar türbinleri gibi büyük çaptaki araçların taşınması, özel planlamayı gerektirmektedir. Bu noktada ise devreye enerji lojistiği giriyor. Enerji lojistiğinde rüzgar türbinleri gibi 50 metrenin üzerindeki uzunluklara ulaşan araçların taşınması için, Low-Bed kamyonlar kullanılmaktadır. Bu kamyonlar, geniş hacimler ve oldukça ağır için özel olarak tasarlanmaktadır. Aynı zamanda çeşitli çevre yollarını kullanmak için de özel izinler almak gerekebileceği için, taşıma öncesinde izlenmesi gereken güzergahın net olarak belirlenmesi ve buna uygun adımların atılması oldukça önemlidir. 

Enerji lojistiği içerisinde dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan bir tanesi transfer ve depolama işlemlerinde çevreye minimum düzeyde zarar verilmesidir. Her ne kadar petrol ve benzeri yenilenemez enerji kaynakları, kullanımı sırasında çevreye zarar veriyor olsa da bu enerji kaynaklarının elde edilmesi ya da transferi sürecinde çevreye verilen zarar azaltılmalıdır. Enerji lojistiği planlamaları sırasında enerjinin üretim yöntemi göz önünde bulundurulmalı ve buna uygun sağlık ve çevre önlemleri alınmalıdır. Depolama sürecinde ise bu kaynakların çevreye sızması ya da zarar vermesi engellenmeli ve uygun depolama şartları oluşturulmalıdır. Enerji lojistiği ise sadece ürünlerin taşınması değil aynı zamanda depolanması ve bu süreçte alınması gereken önlemleri de içerisinde barındırmaktadır. Aynı zamanda ülkenin yasaları da göz önünde bulundurularak bakanlıklar tarafından istenilen güvenlik önlemleri de yakından takip edilmelidir. Gereken önlemlerin alınmaması ise firmanın hem elinde olan kaynakları verimli şekilde kullanamamasına ve buna bağlı olarak zarar etmesine hem de yapılan denetimlerde işlerin kesintiye uğratılarak firmanın ceza ödemesi ile sonuçlanmaktadır. Bu nedenle enerji lojistiğinde üretim, transfer ve depolama işlemlerine başlamadan önce gereken tüm tedbirlerin alındığından emin olunması oldukça önemlidir. 

Önerilen