Dahilde İşleme Rejimi

Uluslararası ticaret işlemlerinde sıklıkla karşımıza çıkan dahilde işleme rejimi, ihracat firmalarının en sık kullandığı yöntemlerden bir tanesidir. İhraç edilecek ürünlerin üretimi için  gereken ham maddelerin farklı ülkelerden ithal edilmesi gereken durumlarda, bu hammaddelerin gümrük vergisinden muaf tutulmasını sağlayan dahilde işleme rejimi bu sayede ihracatçı firmalar için ticareti destekleyici bir anlam taşımaktadır. Dahilde işleme rejiminin detayları, avantajları ve amacı ise aşağıdaki gibi ifade edilebilir.

Dahilde İşleme Rejimi Nedir?

Dahilde işleme rejimi, ihracatçı firmalar için ihracatı destekleyen en temel faktörlerden birisidir. Ülke içerisindeki şartlarda, dünya fiyatları ile temin edilemeyen ya da hiç temin edilemeyen ürünlerin yurt dışından temin edilmesi sırasında, gümrük vergilerinden muaf tutulması için kullanılmaktadır. Sadece fiyat avantajları elde etmek için değil aynı zamanda ihraç edilecek ürünler için gereken hammaddelerin ülke sınırları içerisinde yetersiz düzeyde bulunması ya da istenen kalitede ürün bulunamayan durumlarda da dahilde işleme rejiminden yararlanılabilmektedir. Dahilde işleme rejimi, ilgili hammadde ürünlerinin farklı ülkelerden ithal edildikten sonra ürüne dönüştürüldükten sonra tekrar ithalata sokulması durumunda kullanılmaktadır. Dahilde işleme rejiminin en temel kullanımı, ülke içerisinde bulunan üretici firmaların dünya standartlarındaki rekabet gücünü yakalayabilmesini sağlamaktadır. Ülke içinde bulunan üretici firmalar dahilde işleme rejimi sayesinde dünya pazarlarına çok daha rahat açılarak ihraç pazarlarını geliştirme imkanı yakalayabilir. 

Dahilde İşleme Rejimi Ne Zaman Yürürlüğe Girmiştir?

Bundan önceki dönemlerde, çeşitli teşvikler ile sağlanan dahilde işleme rejimi avantajları, 1996 yılından itibaren Avrupa Birliği ile yapılan gümrük anlaşmasının ardından yerini Dahilde İşleme Rejimi uygulamasına bırakmıştır. Hem Dünya Ticaret Örgütü’ne üye olunması hem de Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde, gümrük işlemlerinde uygulanan tüm vergi ve teşvik uygulamalarının da belirli standartlara ve AB mevzuatlarına uygun hale getirilmesi zorunlu bir hale getirilmiştir. Bu kapsamda ise daha önceki dönemlerde uygulanan çeşitli teşvikler kaldırılarak bunun yerine ihracat ve ithalatı destekleyici Dahilde İşleme Rejimi uygulamaları getirilmiştir. Dahilde İşleme Rejimi ülkemizde 01.01.1996 tarihinden bu yana uygulanmaktadır. 

Dahilde İşleme Rejiminin Amacı Nedir?

Dahilde işleme rejimi, ülke içerisindeki yerel üreticilerin, ihracat işlemlerinde yurt dışında aynı sektördeki firmalar ile eşit şartlarda yarışması için kullanılmaktadır. Dünya genelinde çok daha uygun fiyatlar ile satışa sunulan hammaddelerin vergiden muaf tutularak temin edilmesi, ülke içerisinde işlenmesi ve tekrardan ihracat ile yurt dışına satışa sunulması işlemlerinde üretici firmaların ülke içerisindeki şartlar nedeni ile yüksek fiyatlardan ya da hammadde yetersizliğinden etkilenmesinin önüne geçilmesini sağlamaktadır. 

Dahilde işleme rejiminin en temel amacı, ülke içerisinde yüksek fiyatlar ile satışa sunulan, yetersizliği bulunan ya da bulunmayan hammaddelerin yurt dışından vergiden muaf tutularak alınmasını sağlamaktadır. Dahilde işleme rejimi kapsamında alınan hammaddelerin, paketleme malzemelerinin ya da benzeri ürünlerin işlendikten sonra ihracatta kullanılma şartı bulunmaktadır. Buradaki en temel amaç, yerel üreticilerin dünya çapında aynı sektörde hizmet veren firmalar ile eşit şartları yakalamasıdır. Vergiden muaf tutularak daha uygun fiyatlar ile alınan ürünler, ülke içerisinde uygun fiyatlar ile işlenebilir ve bunun ardından tekrar ihracata dahil edilerek hem ülke ekonomisinin hem de üretici firmaların kazanç elde etmesi sağlanır. Dahilde işleme rejimi sayesinde yerel üretici firmaların dünya çapında ilgili sektördeki rekabete dahil olması sağlanır. 

Dahilde İşleme Rejimi Avantajları

Dahilde işleme rejimi, yerli üretici firmaların dünya standartlarını yakalayabilmesi için çeşitli avantajlar sunmaktadır. Farklı ülkelerde farklı fiyatlar ile satışa sunulan hammadde, yarı mamul, yardımcı maddeler, aram mallar ya da ambalaj malzemeleri gibi birçok ürünün işlendikten sonra ihracatta tekrar kullanılacağının taahhüdünün verilmesi halinde bu ürünler dahilde işleme rejimi avantajlarından faydalanma hakkına sahiptir. Bu ürünlerin işlendikten sonra tekrar ithalata sokulması gereklidir. Dahilde işleme rejiminin avantajları ise genel olarak şu şekildedir:

  • İthalat işlemlerinde dahilde işleme rejimi avantajlarından faydalanan tüm ürünler, ithalat işlemlerinde gümrük vergisi, KDV, ÖTV ve diğer vergi ya da fon gibi ödemelerden muaf tutulmaktadır. Böylece işletmelerin KDV muafiyeti ile ekonomik avantajlar elde eder. 
  • Dahilde işleme rejiminden yararlanan ürünlere resim, harç ve KKDF istisnaları uygulanmaktadır. 
  • Yurt içi alım işlemlerinde KDV’de tecil-terkin sisteminin avantajları dahilde işleme rejimi sayesinde kullanılabilir. 
  • Dahilde işleme rejimi ile birlikte sadece ihracat değil aynı zamanda yurt içi satış ya da teslim işlemleri de gerçekleştirilebilir. Böylece üretici firmalar farklı alanlarda da çeşitli avantajlar elde eder. 
  • İthalat işlemlerinde uygulanan vergilere ilişkin teminatlarda çeşitli indirimler uygulanmaktadır. Böylece üretici firmaların farklı alanlarda da fiyat avantajları elde etmesi ve dünya pazarında aynı sektörde hizmet veren firmalar ile eşit şartlarda yarışma imkanı sağlanır.  

Dahilde İşleme İzin Belgesi

Dahilde işleme izin belgesi, yurt içi ya da yurt dışından alınan ürünlerin hammadde, ambalaj malzemesi ya da benzeri işleme amacı ile satın alınacağı ve bunun ardından işlendikten sonra ürünlerin ithalatta kullanılacağı durumlar için kullanılmaktadır. İzin belgesi sayesinde ilgili ürün ya da ihracat ve ithalat işlemlerinde gümrük vergisi, ÖTV ve KDV gibi vergilerden muafiyet elde edilmektedir. Yurt içi ya da yurt dışından gümrük vergisi, KDV, KKDF gibi ödemelerden muaf tutularak ithalat ve ihracat yapma imkanı sunan belgeye dahilde işleme izin belgesi adı verilmektedir. 

Dahilde işleme izin belgesi ile üretici firmaların elde edeceği avantajlar en basit hali ile şu şekilde ifade edilebilir: Normal şartlarda, tüm vergileri ödenerek 100.000 dolar harcama yapılarak satın alınacak olan hammaddelerde, %3 oranında gümrük vergisi ile 3.000 TL, %6 oranında Kaynak Kullanım Destekleme Fonu (KKDF) ile 6.000 dolar ve %18 oranında KDV ile 18.000 dolar olmak üzere toplamda 27.000 dolar avantaj elde edilmektedir. Toplam %27’ye yakın bir oranda elde edilen vergi indirimleri ile üretici firmaların çok daha yüksek fiyat avantajları elde etmesi sağlanmaktadır. 

Dahilde işleme izin belgesi kullanılarak ithal edilen hammaddeler ile üretilen son ürünlerin işlem sonrasında tekrardan ihracatının gerçekleşmesi gereklidir. Bu nedenle dahilde işleme izin belgesi alınabilmesi için öncelikle ilgili hammaddeler kullanılarak üretilen son ürünlerin ihracatta tekrar kullanılacağının taahhüdü verilmelidir. 

Dahilde İşleme İzni Nasıl Alınır?

Dahilde işleme izni almak için firmaların başvuru sırasında çeşitli belgeleri bir araya getirmesi ve başvuru sırasında ilgili kuruma ya da yetkili birimlere teslim etmesi gerekmektedir. Dahilde işleme rejimi için izin belgesi almak için direkt olarak elektronik ortamdan müracaatlar da gerçekleştirilmektedir. Dahilde işleme izin belgesi almak için Ticaret Bakanlığının resmi internet sitesi üzerinden başvuru gerçekleştirmek yeterlidir. Bununla birlikte dahilde işleme izni almak için ise gümrük idareleri tarafından elektronik ortamda oluşturulan müracaat formunun doldurulması gereklidir. Tüm dahilde işleme izin belgesi ve izni başvuruları için firmaların iletmesi gereken belgeler ‘’Dahilde İşleme Rejimi Tebliği 2006/12’nin 11 numaralı eki’’nde yer almaktadır. Teslim edilmesi gereken tüm evraklar ise buradan öğrenilmeli ve müracaat sırasında evraklar eksiksiz şekilde hazırlanmalıdır. 

 

Önerilen